۰۴ خرداد ۹۶ ، ساعت ۰۷:۰۳
آمار سایت
  • کاربران آنلاین :

    0
  • بازدید امروز :

    747
  • بازدید دیروز :

    479
  • بازدید این هفته :

    5604
  • رتبه الکسا :

    15814
ImageWeek
خوزستان جذابیت های زیادی برای گردشگری جنگ دارد.
کد خبر : 8449۲۵ | در تاريخ : شهریور ۲۵, ۱۳۹۵ | ساعت : ۲:۳۶ ب.ظ
نسخه چاپی نسخه چاپی

خوزستان در منطقه جنوب غربی ایران قرار گرفته است .این استان با مساحتی بالغ بر حدود ۶۷۰۰۰ کیلومترمربع از شمال و شمال غربی به استان های لرستان و ایلام، از جنوب به خلیج فارس، از مشرق به استان های چهارمحال بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد، از مغرب به کشور عراق واستان ایلام محدود است . این استان از طریق خلیج فارس با کشورهای حاشیه نشین جنوبی خلیج فارس و از غرب با کشور عراق همسایگی دارد. خوزستان دشتی است رسوبی که در حاشیه جنوب غربی فلات ایران واقع شده و ارتباط آن با فلات ایران از طریق دره های زاگرس است که در کوهپایه های جبال زاگرس قرار دارد.

untitled-2

خوزستان جزو نادر استان های ایران است که علاوه بر جاذبه های باستانی و طبیعی،  ظرفیت های بالفعل و بالقوه ای برای جذب توریست در زمینه گردشگری جنگ دارد. چون وجب به وجب قسمت های جنوبی و غربی این استان درگیر مستقیم با جنگ و تهاجم دشمن بوده است .ولی متاسفانه هنوز در این استان که پیشانی جنگ بوده است به این مهم اهمیت داده نشده و امروزه خیلی از دانش آموزان حتی دانشجویان ما شناخت کافی از مناطق عملیاتی هشت سال دفاع مقدس ندارند هر چند که دروس آشنائی با مبانی دفاع مقدس در دانشگاه های تدریس می شود. شاید خیلی از مردم ایران و جهان ندانند که شهر باستانی جندی شاپور که از پایتخت های مهم ساسانی بوده است به دست اسرامی رومی ساخته شده است و نیز لازم به ذکر است که اولین دانشگاه پزشکی و اولین بیمارستان دنیا در شهر جندی شاپور تاسیس شده است .

همچنین رودخانه دز و کارون که در جنگ از نظر پدافند غیرعامل نقش حیاتی و مهمی داشته اند .

در باره رودخانه کارون باید گفته شود که در تاریخ ۵ آبان ۱۳۵۹ که خرمشهر به تصرف عراقی ها در آمد ارتش عراق با عبور از جاده اهواز – خرمشهر، و نصب پل بر روی رودخانه کارون و تصرف دو روستای نزدیک آبادان به نام مارد و سلیمانیه و تصرف جاده های آبادان – اهواز و آبادان – بندرماهشهر و تصرف روستاهای حاشیه روخانه بهمنشیر و با عبور از روستای سادات و زدن پل بر روی رودخانه بهمنشیر وارد منطقه ذوالفقاری آبادان شد و قصد تصرف این شهر مهم را داشت و در آن زمان هیچ کس باور نمی کرد که عراق می تواند با عبور از روی رودخانه های کارون و بهمنشیر وارد آبادان شود و اگر ایستادگی و مقاومت مردم نبود شاید آبادان هم مثل خرمشهر سقوط می کرد. امروز این دو رودخانه و رودخانه دز یکی از بهترین نواحی است که گردشگران داخلی و خارجی می توانند با بازدید از آنجا به موقعیت و اهمیت این رودخانه ها در خوزستان پی ببرند.  ناگفته نماند که خوزستان هشت ماه از سال را دارای بهترین منطقه آب و هوائی است .

علاوه بر رودخانه های نامبرده شده، بازدید از نخلستان های سوخته شده و سربریده در شهرهای آبادان و خرمشهر و اروند کنار و چوئبده بهترین انگیزه برای جذب گردشگر است . در زمان محاصره آبادان توسط دشمن مردم با لنج ها از طریق بندر چوئبده و از مسیر رودخانه بهمنشیر و اروند خودشان را به بندرامام خمینی می رساندند و اهمیت سوسق الجیشی و استراتژی رودخانه های اروند و بهمنشیر در دنیا بی نظیر است .

مواردی که قابل ذکر است این که هر ساله میلیونها نفر از هموطنان عزیزمان در کاروان های راهیان نور در ایایم عید نوروز به مناطق شلمچه و جنگ زده خرمشهر اعزام می شوند. البته با توجه به این که این عملکرد مسئولان راهیان نور کشورمان در خورتوجه و تحسین است ولی باید گفت که کافی و جامع نیست مخصوصا برای جوانان دانش آموز و دانشجو و گردشگران که می خواهند با گردشگری جنگ هم آشنا بشوند در آن ازدحام و شلوغی و ترافیک سنگین کاربرد اساسی ندارد.

گردشگری جنگ نیاز به یک برنامه ریزی جامع توسط متولیان و دست اندرکاران اهل فن در این زمینه دارد و تخصص هر کسی نیست . امروزه در جهان گردشگری به عنوان یک صنعت شناخته شده و خیلی از کشورهای دنیا منجمله ایتالیا و یونان بیشترین درآمدشان از طریق گردشگران تامین می شود در صورتی که کشور ما که هشت مستقم در گیر جنگ با کشور عراق بود هنوز آن طور که باید و شاید نتوانسته به گردشگری جنگ به معنای اخص خود اهمیت بدهد.

مناطق جنگی خوزستان که می شود بدان به عنوان مناطق گردشگری جنگ نگریست و اهمیت داد عبارتند از :

  • جنگل های حاشیه کرخه

رودخانه کرخه از مهم ترین رودخانه های کشور است که از زمان هخامنشیان نیز در کتیبه ها به آن اشاره شده است. این رودخانه تا کنون چندین بار تغییر مسیر داده است . از نکات مهم این رودخانه سیلاب های این رودخانه می باشید که با احداث سد کرخه این سلاب های مهار شده است . در حاشیه این رودخانه پوشش گیاهی متراکمی پوشیده از درختان بید و گیاهان بوته ای وجود دارد.

  • قلعه شوش و چغازنبیل

محوطه تاریخی چغازنبیل در جنوب شرقی شهر باستانی شوش قرار دارد. بلندترین نقسه این مجموعه یک قلعه معبد بزرگ آن می باشد که  حدود ۹۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این شهر در اوایل قرن ۱۳ قبل از میلاد توسط پادشاه ایلامی “اونتاش نپیریشا” در نزدیکی رود دز ساخته شده و دورانتاش نامیده می شده است . دورانتاش به معنی قلعه اونتاش می باشد . در مرکز شهر معبد عظیمی به صورت مطبق بنا شده است که امروزه دو طبقه از آن هنوز پا بر جاست.

این معبد موسوم به ذیتورات می باشد که به دو تن از خدایان بزرک ایلامیان یعنی اینشوشیناک و نپیرشا اهدا شده است . معبد چغازنبیل بزرگ ترین اثر معماری بر جا مانده از تمدن ایلامی است که تا کنونم شناخته شده است . آرامگاه حضرت دانیال در شوش واقع است که هر روزه زیارتگاه مشتاقان است .

untitled-1

 

  • جبهه های سوسنگرد و دهلاویه و هویزه

در آبان ماه ۶۰ به عنوان خبرنگار و عکاس جنگ دیداری داشتم از سوسنگرد و دهلاویه بوی جنگ  به خوبی به مشام می رسید و دنیای پر تلاطم دیگری پیش روی بود، دنیائی که انسان ها با خلوص نیت جان خود را در طبق اخلاص گذاشته و هدفی جز شهادت و سرنگونی دشمن متجاوز نداشتند. در این منطقه با انسان هائی روبرو شدم که به جای صف کشیدن برای قند و شکر و گوشت و تخم مرغ در پشت دیوارهای بیمارستان ها صف کشیده بودند تا خون خود را به رزمندگان مجروح بدهند و یا بهر نحوی در پشت جبهه کمک و مددکاری باشند برای رزمندگانی که در جبهه ها و سنگر سرگرم نبرد و ستیز با دشمن بودند.

دهلاویه مکانی است که دکتر مصطفی چمران عزیز در آن جا شهید شد.

این مناطق را می شود که به بهترین مناطق گردشگر ی جنگ تبدیل کرد که آثار و ارزش های آن تا صدها و شاید هزاران سال نسل به نسل برای آیندگان نقل شود و فرزندان آینده این سرزمین بدانند که پدران و اجدادشان چگونه در این امکان می زیستند و زندگی می کردند .

  • منطقه عملیاتی فتح المبین

در آغاز سال ۱۳۶۱ چهر جنگ دگرگون شد ، سال ۶۱ برای رزمندگان اسلام و شیرزنان و شیرمردان ایران زمین پیروزی و برای عراقی ها سال شکستف خواری و ذلت بود .در این سال صدام تمامی موفقیت های خود را از دست داد و در لبه پرتگاه سقوط قرار گرفت . بر عکس ایرانیان پیش تاختند و شهرهای دربند خوزستان را آزاد ساخته و آنجا را گورستان متجاوزان ساختند.

باید باور داشته باشیم که در عملیات فتح المبین که قسمت اعظمی از مناطق اشغال شده استانهای خوزستان و ایلام توسط دلاور مردان ایران شد . می تواند یکی از بزرگ ترین و پر اهمیت ترین مناطق گردشگری جنگ باشد مخصوصا برای گردشگران خارجی که به درستی نمی دانند در هشت سال جنگ ایران چگونه مقاومت و مبارزه کرد.

  • مناطق عملیاتی آبادان و خرمشهر و اروندکنار

این سه شهر بندری و صیادی و صنعتی  مهم و پر اهمیت در جنوب خوزستان  و در حاشیه اروند رود واقع شده اند، اروند رودی از زمان شاه تا نظام جمهوری اسلامی ایران مورد مناقشه و درگیری بین ایران و عراق بوده است .

اروند یکی از رودخانه های  بزرگ و مهم بین المللی است که در سال ۱۹۷۵ میلادی یعنی چهار سال قبل از پیروزی انقلاب اسلامی با میانجگیری بومدین رئیس جمهور الجزایر و محمدرضا شاه و صدام به امضاء رسید و حد و مرز آن بین ایران و عراق مشخص شد ولی پس از انقلاب صدام با پاره کردن این قرارداد در تلویزیون عراق مدعی شد که این رودخانه نامش شظ العرب و متعلق به ایران است .

این رودخانه شاهد و گواه هشت سال دفاع مقدس است و بهترین عزیزان مان در این رودخانه شهید شدند این رودخانه بهترین جذابیت را برای گردشگری دریائی جنگ دارد به خصوص برای پژوهشگران .

به صراحت و با جرات می توان گفت که هر کوچه و پس کوچه و خیابان های خرمشهر و آبادان و روستاهای اطراف این دو شهرستان دنیائی از جذابیت های گردشگری جنگ است ولی متاسفانه باز باید اذعان کرد که دیدار از این دو شهر مهم که پیشانی جنگ بودند و در همان ساعات اولیه عراق مورد تهاجم و بمباران قرار گرفتند و هنوز هم خرابه های جنگ را با نخل های سربریده و سوخته شده در دل خود جای داده اند هیچ وقت به عنوان مناطق گردشگری جنگ به آنها نگاه نشده است .

نکته قابل توجه این که

  • آقای شریعتی استاندار خوزستان اعلام کرده است که برای رونق گردشگری خط کشتیرانی اهواز به خرمشهر از طریق رودخانه کارون  راه اندازی می شود.

این طرح با توجه به این فاصله اهواز تا تا خرمشهر  حدود ۱۰۵ کیلومتر است و حدود ۱۵۰ پیش یکی از رودخانه های مهم دنیا بوده و قابل کشتیرانی بوده است می تواند مثمر ثمر برای جذب توریست های داخلی و خارجی باشد. در مسیر این رودخانه منطقه دارخوین  واقع شده است که یکی از مناطق جنگی در روزها و ماه های اولیه جنگ بوده است و تعداد بسیاری از مردم در این منطقه به اسارت عراقی ها در آمدند . اگر به امید خدا این رودخانه به خوبی لایروبی  شود و در مسیر بیش از یکصد کیلومتری آن اسکله های پیاده و سوار شدن برای مسافران احداث گردد، می تواند یکی از بهترین طرح برای گردشگری جنگ باشد. چون این رودخانه در هشت سال جنگ نقش مهم و کلیدی داشته است . در اوایل جنگ عراق با عبور از روی این رودخانه چندین ماه آبادان را به محاصر در آورد و ایرانی ها نیز در عملیات بیت المقدس در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱ با عبور از روی این رودخانه عظیم و استراتژی توانستد به خرمشهر نزدیک شوند و در سوم خردادماه ۱۳۶۱ این شهر عزیز و مقاوم را که مدت ۱۹ ماه در اسارت عراقی بود آزاد کنند.

رضا خدری

خبرنگار و عکاس هشت سال جنگ

نویسنده کتب دفاع مقدس

استاد دانشگاه آزاد اسلامی