۳۱ شهریور ۹۶ ، ساعت ۰۷:۰۸
آمار سایت
  • کاربران آنلاین :

    0
  • بازدید امروز :

    1715
  • بازدید دیروز :

    5080
  • بازدید این هفته :

    24070
  • رتبه الکسا :

    25456
ImageWeek
خانه های شرکتی ؛ هویت معماری تاریخ آبادان+عکس
کد خبر : 8561۰۳ | در تاريخ : مهر ۳, ۱۳۹۵ | ساعت : ۱۰:۵۸ ب.ظ
نسخه چاپی نسخه چاپی

خانه‌های انگلیسی محله‌های بوارده و بریم که سال‌هاست محل زندگی کارکنان شرکت نفت و شرکت پالایش و پخش بوده به رغم مصوبه مجلس شورای اسلامی، به درخواست دولت در تاریخ ۲۹ آبان سال ۸۶ قرار بود از سوی این شرکت به عنوان خانه‌هایی برای نیروهای تازه وارد شرکت نفت مورد استفاده قرار گیرد که به گفته نمایندگان وقت آبادان در مجلس شورای اسلامی اساسا نگهداری خانه‌های آبادان از سوی دولت مقرون به صرفه نیست بنابراین مخالفت با این مصوبه دولتی در آن سال ها از سوی نمایندگان وقت اوج گرفت.

%d8%a8%d9%88%d8%a7%d8%b1%d8%af%d9%87-%d8%ac%d9%86%d9%88%d8%a8%db%8c

طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی دستگاه‌های اجرایی دولتی مکلف بودند برای کمک به تامین مسکن کارکنان شاغل و بازنشسته فاقد مسکن، خانه‌های سازمانی خود را از طریق مزایده به فروش برسانند. بر اساس یکی از این مصوبات دستگاه‌های اجرایی دولتی مکلف شدند برای کمک به تامین مسکن کارکنان شاغل و بازنشسته فاقد مسکن و متقاضیان خرید یا ساخت مسکن، خانه‌های سازمانی خود را پس از پایان مدت اجاره استفاده‌کنندگان فعلی از طریق مزایده به فروش برسانند.

%d9%85%d8%b9%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%86

با این حال معماری ویژه و نمای جذاب سازه‌های ساختمانی این دو محله تاریخی در آبادان سازمان میراث فرهنگی را بر آن داشت این خانه‌ها را به عنوان بخشی از تاریخ آبادان به عنوان میراث فرهنگی حفاظت کند. این اصرار بر حفاظت به نتیجه رسیده است اما فقط در این دو منطقه . و سایر محله های شرکتی بطرز فاجعه باری نابود شده و می شوند تا جایی که تقریبا هیچ اثری از فضای سبز این خانه ها در محلاتی نظیر کواترا ؛ فرح آباد ؛ لامسی ؛ کوی کارگر ؛ منازل کوی دریا ؛ هزاری ها و …. دیگر نیست و براحتی مجوز ساخت آپارتمان نیز داده شده است که جای سوال بسیار دارد چون شهرداری رسما اعلام می کند که این مناطق هنوز تحویل خدمات شهرداری نشده اند.

آبادان پیش از نفت و بعد از نفت

برای کسانی که آبادان پیش از جنگ تحمیلی را از نزدیک دیده‌اند شاید درک این نکته دشوار باشد که در هشتاد سال پیش از این، در این جزیره‌ برای افراد غیربومی فقط یک چادر و یک کلبه حصیری برای آقای داویدسون طراح اولیهٔ پالایشگاه و آشپزش وجود داشته است.

۳۰

از آن زمان به بعد با توسعهٔ تأسیسات نفتی، یک شهر ایستا به نام عبادان به شهری توسعه یافته و پویا به نام آبادان تبدیل شد. شرکت نفت انگلیس- ایران از‌‌ همان ابتدا بر اساس فاصله‌ها و سلسله مراتب طبقاتی، بخشی از جزیره را به محله‌های مسکونی کارمندان و کارگران خود اختصاص داد و به ناچار بخش دیگری از جزیره را برای توسعه محله‌هایی برای زندگی افراد غیر شرکت نفتی‌‌ رها کرد. به عبارت دیگر شهر عملاً به دو قسمت کاملاً مجزا تقسیم شد: یکی محله‌هایی که مخصوص کارمندان و کارگران شرکت نفت بود که روی هم رفته بخشی نوین و از تأسیسات شهرسازی جدید بهره‌مند بود و دیگری محله‌هایی که «شهر آبادان» به آن نواحی اطلاق می‌شد و تا سال‌ها فاقد هرگونه امکاناتی بود.

بریم و بوارده پیش از جنگ و بعد از جنگ

طبق مستندات موجود درباره شهر آبادان پیش از جنگ، محله‌های شرکت نفتی به جای کوچه‌های باریک و گذرهای خم‌اندرخم و پیچ‌اندرپیچ‌ و طولانی، با خیابان‌های شطرنجی عریض و میدان‌ها و باغچه‌های بلواری روبرو بودیم که در میان آن‌ها کوچه‌هایی قرار داشت و به طور کلی منازل از یک سو رو به خیابان و از سوی دیگر پشت به کوچه‌ها بودند. منطقهٔ بریم خود به چهار منطقه کوچک‌تر تقسیم می‌شد: بریم جنوبی، بریم شمالی، ‌بریم میانی و بریم سه‌گوش. در منطقهٔ بریم، یک قسمت هم به خانه‌های کارمندان مجرد اختصاص داشت که معروف به «فلت» (felat) بود. منطقه‌ای دیگر از بریم متعلق به کارمندان ارشد بود. قسمت دیگری نیز اختصاص به رؤسای عالی‌رتبه شرکت نفت (رئیس پالایشگاه، معاونان و…) داشت که عبور و مرور به آن منطقه برای افراد عادی و حتی شرکت نفتی‌های عادی هم ممنوع بود (اصولا آمد و شد به تمامی مناطق بریم برای افراد عادی و حتی شرکتی‌هایی که ساکن مناطق دیگری بودند ممنوع و با شرایط دشواری انجام می‌شد). تا قبل از ملی شدن صنعت نفت، در منطقهٔ بریم عمدتاً انگلیسی‌ها زندگی می‌کردند و پس از ملی شدن صنعت نفت بود که به تدریج ایرانیان هم ساکن آن شدند.

%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b2%d9%84-%d8%a8%d8%b1%db%8c%d9%85

منطقه‌ بوارده هم از یک ‌ساختار انگلیسی برخوردار بود و خیابان‌های منظمی داشت و به موازات هر خیابان یک کوچه قرار داشت؛ بنابراین درب جلو هر خانه رو به خیابان و درب عقب آن رو به کوچه بود. بوارده جنوبی و شمالی اختصاص به کارمندان از گرید پنج تا ۱۰ داشت. تا قبل از ملی شدن صنعت نفت تعداد خانواده‌های انگلیسی و هندی در این دو محله نسبتاً زیاد بود، اما بعد از این دوران ساکنان عمدهٔ آن را کارمندان ایرانی تشکیل می‌دادند که تعداد کمی هم خانواده‌های انگلیسی و اسکاتلندی در بین آن‌ها دیده می‌شد. منطقهٔ بوارده هم مانند بریم سرسبز و با نشاط بود و درختان سبز و زیبایی در آن دیده می‌شد.

بعد از جنگ این مناطق به شدت آسیب دیدند و تعدادی از خانه‌های باقی مانده مرمت شد و دوباره مورد استفاده کارکنان نفت واقع شد که هنوز بعد از ۷۰ سال سرپا هستند.

رسانه اجتماعی اروندپرس