۲۹ تیر ۹۶ ، ساعت ۰۵:۴۸
آمار سایت
  • کاربران آنلاین :

    0
  • بازدید امروز :

    206
  • بازدید دیروز :

    1427
  • بازدید این هفته :

    7477
  • رتبه الکسا :

    27393
ImageWeek
جای مُهر بر بعضی پیشانی ها ؛ علت چیست؟
کد خبر : 8825۲۳ | در تاريخ : مهر ۲۳, ۱۳۹۵ | ساعت : ۳:۲۳ ب.ظ
نسخه چاپی نسخه چاپی

برخی از آیت الله بهجت پرسیدند در اثر سجده زیاد، علامت مهر گاهی بر روی پیشانی می ماند آیا این حالت ریا محسوب می شود؟

ایشان پاسخ دادند: « سجده ی طولانی از عباداتی است که کمر شیطان را می شکند اما کسی که سجده طولانی انجام می دهد باید مواظب باشد که مرتکب ریا نشود.» وی برای این کار راه حلی ارائه داده و فرمودند:«بعد از سجده باید جلو آیینه بایستد و ببیند آیا جای مهر در پیشانیش نقش بسته است یا نه؟ اگر نقش بسته بود مقداری بمالد تا به[این] صفت رذیله مبتلا نشود.

۷۷

چرا در پیشانی بسیاری از مراجع مثل امام خمینی(ره) و … آثاری از سجده دیده نمی شود ولی در پیشانی بعضی افراد که شاید به ظاهر از لحاظ علمی و عبادی بسیار پایین تر از افراد ذکر شده باشند، این آثار هست با اینکه همه می دانند، آنها سرآمد سجده و عبادت هستند؟

منظور از اثر سجود در چهره انسان های مومن و متعبد، نورانیت حاصل از عبادت در سیمای آنان است نه اثر مهر بر پیشانی برخی از افرادی که احیانا تظاهر به عبادت می کنند و خیال می کنند عبادت یک عمل کمی است، در حالی که عبادت بیشتر یک امر کیفی و فراگیر در زندگی انسان عالم و مومن است.

آیه «سیماهم فی وجوههم من اثر السجود» اشاره به همین مطلب دارد و چنین برداشت می شود که آثار سجده در سیما ظاهر می شود، ولی نباید تلقی شود که این اثر صرفا به معنای اثر مهر بر پیشانی است.
در آیه مورد نظر سخن از ظاهر آراسته و نورانی اطرافیان و یاران خاص پیامبر(ص) است ومی فرماید : نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمایان است ؛ «قیافه» آنها به خوبی نشان می دهد که آنها انسان هایی خاضع در برابر خداوند و حق و قانون و عدالتند نه تنها در صورت آنها که در تمام وجود و زندگی آنان این علامت منعکس است. گر چه بعضی از مفسران آن را به اثر ظاهری سجده در پیشانی، و یا اثر خاک در محل سجده گاه تفسیر کرده اند، ولی ظاهرا آیه مفهوم گسترده تری دارد که چهره این مردان را به طور کامل ترسیم می کند. بعضی گفته اند، این آیه اشاره به سجده گاه آنها در قیامت است که همچون ماه به هنگام بدر می درخشد.
در حدیثی از امام صادق(ع) نیز آمده است که در تفسیر این جمله فرمود: « هو السهر فی الصلاه؛ منظور بیدار ماندن در شب برای نماز خواندن است که آثارش در روز در چهره آنها نمایان است. (تفسیر نمونه، ج ۲۲، ص ۱۱۵).
آیه شریفه در مورد ظاهر آراسته و نورانی و نمایان بودن آثار سجده در صورت آنها است و خشوع بیشتر مسئله قلبی است لذا به اثر سجده در قیافه آنها اشاره شده است. در نگاه اولیه هم آثار سجده مشهود است و در عرف هم این طور گفته می شود که فلانی در اثر سجده پیشانی و چهره او نورانی است.
سجده زیباترین نمود بندگی و شاخص ترین جلوه خاکساری و تواضع در برابر خالق هستی و پروردگار جهانیان است . به همین دلیل نه تنها انسان بلکه همه موجودات به فرموده قرآن در برابر ذات بی مانندحق تعالی سجده می کنندهر چند ما آن را به درستی درک نکنیم و حتی بت پرستان و مشرکان نیز اهل سجده و کرنش در برابر بت های خود سجده می کردند : وجدتها و قومها یسجدون للشمس من دون الله ؛ او و قومش را یافتم که به جای سجده برای خدا برای افتاب سجده می کنند ( نمل ، ۲۷) .

البته سجده در هر موجودی متناسب با وضعیت و شرایط او است و چنین نیست که سجده همه موجودات به شکل افتادن بر خاک و نهادن پیشانی بر خاک باشد زیرا حقیقت سجده پی بردن به فقر و فنا و نیستی خود در برابر خداوند است .
برخی آیات قرآن تصریح دارد که اهل کتاب و امت های قبل از امت اسلامی نیز در عبادات خود سجده داشته اند و خداوند آنها را به خاطر سجده کردن و اظهار بندگی مورد تشویق و تمجید قرار داده است مثل:
۱- لیسوا سواء من اهل الکتاب امه قائمه یتلون آیات الله آناء الیل و هم یسجدون ؛ از اهل کتاب کسانی که شبانگاهان به پا می ایستند و آیات الهی را می خوانند و در حال سجده هستند با دیگران یکسان نیستند ( آل عمران ، ۱۱۳)
۲- و رفعنا فوقهم الطور بمیثاقهم و قلنا لهم ادخلوا الباب سجدا ؛ و کوه طور را بر اساس پیمانی که با آنها داشتیم بالای سر آنها بردیم و و به آنها گفتیم که سجده کنان از در وارد شوید ( نساء، ۱۵۷)
۳- یا مریم اقنتی لربک و اسجدی و ارکعی مع الراکعین ؛ ای مریم ! برای پروردگارت خضوع کن و سجده نما و با رکوع کنندگان رکوع کن . ( آل عمران ۴۳)

سید مصطفی علم خواه

  1. ناشناس گفت:

    خدا شما را هدایت کند از کجا بشما وحی شده افرادی که جای سجده در پیشانی آنها مانده عمدی در کار داشته اند یا اینکه عبادات آنها سطحی و ریاکارانه بوده
    از خدا نترسیدید اینگونه مطلب گذاشته اید؟

    ماندن جای سجده عوامل مختلفی دارد و خداوند ما را مامور به حسن ظن فرموده
    اولا نشانه زیاد سجده کردن است
    دوما به نوع پوست و مقدار فشار افرد به پیشانی در سجده و حتی وزن آنها و یا نوع مهر و ابعاد آن دارد
    برخی افراد پوستشان بگونه ای است که جای فشار در آن باقی می ماند

    ریاکار کسی است که عمدا و برای فریب مردم اینکار را می کند کما اینکه شنیده ام در گذشته برخی ریاکاران کاری مثل داغ زدن را بر پیشانی برای ریا می کردند که البته در این روزگار که مردم از عبادت فاصله گرفته اند کسی جای مهر در پیشانی داشته باشد شاید تمسخر هم بشود چه رسد به ریا کاری!

  2. ناشناس گفت:

    اگر در مطلب ارسالی قبلی من جسارتی شده عذر خواهی میکنم.

    اما بنظرم اشکالاتی در مطلب شما وجود دارد باید بدانیم اعمال عبادی کمی مانند نماز در اسلام از ارکان اسلام و دین است و اینکه گمان کنیم اعمال کمی چندان مهم نیستند کاملا غلط است!
    در روایات نماز ستون و رکن اسلام معرفی شده الصلوه عمود الدین و سجده نیز از ارکان نماز و نشانه اولیاء الهی کثرت نماز و نوافل و توجه به این عبادت منحصر بفرد است البته هر قدر معرفت و کمالات درونی بیشتر باشد کمالات افراد نیست بیشتر است

    بنابراین طبیعی است اهل نماز ممکن است براثر کثرت سجده نشانه مهر در پیشانی آنها بماند و این نشانه پایین بودن مقامات آنها نیست من تعجب میکنم از این فرمایش شما!

    بسیاری از علمای بزرگ هم نشانه مهر بر پیشانی دارند و بسیاری هم با وجود سجده های طولانی نشانه مهر ندارند و احتمالا نوع پوست و عوامل دیگر هم ممکن است برای برخی باعث ایجاد نشانه شود و برای برخی نشود و این دلیل بر بالاتر و پایینتر بودن کسی نیست کمالات افراد از ظرفیت ایمان و تعبد آنها در مقابل پروردگار شناخته می شود که کار هر کسی نیست.

    در تفسیر هم درباره این آیه و نشانه مهربر پیشانی نظراتی هست مانند:

    بـعـضـى از مفسرین گفته اند: مراد از سیما، اثر خاکى است که در پیشانى دارند، چون مؤمنین همواره بر خاک سجده مى کنند، نه بر فرش و جامه.

    بـعـضـى دیـگـر گـفـتـه انـد: مـراد، سـیـمـاى مؤمنـیـن در روز قـیـامـت اسـت کـه محل سجده آنان در آن روز مانند چراغ مى درخشد و نور مى دهد.

    بهر حال اگر مطلب حقیر تند و نامناسب بود عذرخواهی می کنم حلال کنید.

  3. یک رهگذر گفت:

    با عرض سلام و ارادت
    احتراما” ، قدیم ها که جوانتر بودم این سوال در ذهنم نداعی می نمود که خدایا من تمام نمازهای واجب و مستحب روزانه را می خوانم علاوه بر آن زیارتهای عاشورا و امین الله و …. نمازهایشان را هم میخوانم … پس چرا در پیشانی ام جای مهر نیست ولی حضراتی که حتی نافله های شبانه روزی را هم نمیخوانند حای مهر دارند ؟!…
    متوجه شدم بعضی ها ظاهرا” نمیدانند و نفهمیده اند و شاید هم خود را به نادانی زده اند و مهر را برعکس می گذارند و بر آن سجده می کنند بعد از یک هفته میبینی که جای مهر بر پیشانی آنها نقش بسته است !!…
    شگفت اینکه بعضی ها از دو مهر استفاده می کنند … یکی را برای پیشانی و دیگری را برای سجده بینی انتخاب می کنند … اشکالی ندارد و سوال اینجاست چرا مهری را که بر پیشانی انتخاب کرده ای روی نقش دار آن استفاده می کنی ولی مهر سجده بینی را طرف صاف آن را مورد استفاده قرار می دهی ؟!… حتما” میدانی که اگر بر بینی تو جای مهر بیفتد نمی گویند که اثر سجود است لذا …… حدیثی است که فرشتگان خطاب می کنند برو ثواب سجده هایی که برای مردم انجام داده ای از خود مردم بگیر …
    آخرالزمان است و دکان ریا و خدعه و نیرنگ غوغا می کند .. طولانی شد ببخشید .. از بین انگشتان امام صادق علیه السلام که بنگری می بینی که چقدر ریاکاران زیاد و جاچی ها کم اند و قرآن می فرماید :
    اکثرهم لا یشکرون….. اکثرهم لا یعلمون …. اکثرهم لا یعقلون ….. و قلیل من عبادی الشکور … موفق و سربلند باشید الهم الجعل عواقب امورنا خیرا

  4. حاجی انصافا این جواب چه ربطی به سوال داشت؟ جواب سوال رو بده برادر بدون حاشیه پردازی و سفسته…